حديث معروف امام باقر عليه السّلام : « كلّ ما ميّزتموه بأوهامكم في أدقّ معانيه مخلوق مصنوع مثلكم مردود إليكم ؛ » آنچه با فكر و پندار خود با دقيق‌ترين مفاهيم در ذهن خويش ( دربارهء خدا ) ترسيم مىكنيد مخلوق و ساختهء شما و همانند خودتان است و به سوى شما باز مىگردد » « 1 » اشارهء زيبايى به همين مطلب است . لذا ائمّهء اهل بيت عليهم السّلام همواره مراقب اصحاب و ياران و پيروان خود بودند كه گرفتار و تشبيه يا تعطيل نشوند ، در حالى كه اين گرفتارى براى گروهى كه از آنها پيروى نكردند بسيار فراوان و آشكار است . اعتقاد به جسميّت خداوند و تشبيه او با مخلوقات ، اعتقاد به امكان رؤيت و مشاهدهء حسّى در دنيا و لااقل در آخرت كه غالبا به آن پايبند هستند ، از اين قسم انحرافات خطرناك است . در بخش ديگر اين خطبه كه مرحوم سيّد رضى تحت عنوان « و منها في ذكر النّبي صلّى اللّه عليه و إله » آورده ، امام عليه السّلام سخن كوتاه و بسيار پرمعنايى دربارهء پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله دارد و هفت وصف از اوصاف پيامبر را كه نشان دهندهء مقام و الا و اصلاحات گستردهء او در جامعهء اسلامى است ، بيان مىكند . مىفرمايد : « خداوند او را با نور و روشنايى فرستاد و برگزيد و بر همه مقدّم داشت ، پارگيها و پراكندگيها را به وسيلهء او پيوند داد ( و اتّحاد و الفت ايجاد كرد ) و با او بر زورمندان چيره شد . مشكلات را به وسيلهء او آسان و ناهمواريها را به دست او هموار ساخت تا آنجا كه ضلالت و گمراهى را از راست و چپ ( و از هر سو ) به عقب راند » ؛ ( أرسله بالضّياء ، و قدّمه في الاصطفاء ، فرتق « 2 » به المفاتق « 3 » و ساور « 4 » به المغالب ، و ذلّل به

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 66 ، ص 293 . ( 2 ) . « رتق » از ريشهء « رتق » بر وزن « حتم » يعنى به هم پيوستن . ( 3 ) . « مفاتق » به معناى محلهاى شكافته شده جمع « مفتق » بر وزن « مكتب » از ريشهء « فتق » ( ضدّرتق ) به معناى شكافتن گرفته شده است . ( 4 ) . « ساور » از ريشهء « مساوره » به معناى غلبه كردن و چيره شدن و شوريدن ، از ريشهء « سور » بر وزن « غور » گرفته شده است .